SÖZÜMÜZ YAŞAMDAN, KALEMİMİZ DOĞADAN YANA
EDEBİYATIN PENCERESİNDEN EKOLOJİYE BAKIŞ: “SÖZÜMÜZ YAŞAMDAN, KALEMİMİZ DOĞADAN YANA”

Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), 15 Kasım 2026 tarihinde Halkların İklim Zirvesi (HİZ) kapsamında düzenlediği “Edebiyat Perspektifinden Ekoloji” başlıklı söyleşiyle sanatın ve sözün yaşamı savunma gücünü masaya yatırdı.
Sendikamızın Yönetim Kurulu üyeleri Gürel Sürücü, Mustafa Köz ve Esra Alkan’ın konuşmacı olarak katıldığı etkinlikte, doğa talanına ve iklim adaletine edebiyatın penceresinden ışık tutuldu.
Söyleşinin açılış konuşmasını yapan Gürel Sürücü, yaşanan ekolojik yıkımın sınıfsal boyutuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “Yazar gözüyle baktığımızda, bugün kapımıza dayanan yıkımın yalnızca bir doğa olayı ya da teknik bir ekoloji sorunu olmadığını çok net görüyoruz. Yaşanan bu kriz doğrudan doğruya bir sınıf, bölüşüm ve adalet krizidir. İklim adaleti olmadan toplumsal adaletin, toplumsal adalet olmadan da yaşanabilir bir geleceğin mümkün olmayacağını her gün yeniden deneyimliyoruz. Sözümüz yaşamdan yana, kalemimiz doğadan ve insandan yana.”
Ardından söz alan Esra Alkan, Halkların İklim Zirvesi’ne hazırlanış sürecinde Gedik Radyo’da hazırlayıp sunduğu “Kalk Gidelim” programında 18 yazar ve şairi konuk ederek ekoloji ve edebiyat ekseninde araladığı pencereyi katılımcılarla paylaştı. Programdan özel bir kolajın izletildiği bölümde Alkan, “Edebiyat sadece edebiyat mıdır?” sorunsalı üzerinden sanatın toplumsal sorumluluğunu irdeledi.
Söyleşide edebiyat ve sanata dair düşüncelerini paylaşan şair Mustafa Köz ise edebiyatın tam da hayatın içinden süzülüp geldiğini, yazar ve şairlerin bu gerçekliği kendi eserlerine nakşettiğini vurguladı. Köz, konuşmasında Nâzım Hikmet’in “Stronsium 90” şiirini okudu:
STRONSİUM 90
Acayipleşti havalar,
bir güneş, bir yağmur, bir kar.
Atom bombası denemelerinden diyorlar.
Stronsium 90 yağıyormuş
ota, süte, ete,
umuda, hürriyete,
kapısını çaldığımız büyük hasrete.
Kendi kendimizle yarışmadayız, gülüm.
Ya ölü yıldızlara hayatı götüreceğiz,
ya dünyamıza inecek ölüm.
Şiirin ardından konuşmasını sürdüren Köz, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra başlayan Soğuk Savaş dönemindeki silahlanma yarışının dünyayı paylaşma hedefinin yanı sıra uzayı da ele geçirme amacı taşıdığına dikkat çekti. Bugün COP31’de kapalı kapılar ardında alınan kararların da devletlerin dünyayı ve uzayı paylaşma arzularının bir devamı olduğunu belirten Köz, bu paylaşıma karşı direnmek gerektiğini vurguladı. Konuşmasını Sait Faik Abasıyanık’ın Son Kuşlar öyküsünden bir bölümü anımsatarak tamamlayan şair, doğayı sömüren sermayeyi “kuşbaz”lara, doğanın özgürlüğü için mücadele edenleri ise “düşbaz”lara benzetti.
Etkinliğin finalinde ise sözü yerin altından yeryüzüne taşıyan sendikamız üyesi maden işçisi Fahri Boztaş sahne aldı. Mesleği gereği doğanın nasıl tahrip edildiğine bizzat tanıklık ettiğini dile getiren Boztaş, kendi sesiyle Sennur Sezer’in “Zeytin Türküsü” adlı şiirini okudu. Söyleşi, salonu dolduran doğa ve edebiyat dostlarının alkışlarıyla sona erdi.
